هفت‌برکه: عادل غفاری، جوان ۲۱ ساله گراشی، در نخستین موفقیت خود در دنیای برنامه‌نویسی در یک مسابقات بین‌المللی در ترکیه موفق به کسب مدال برنز شد.
مسابقات بین‌المللی یک ایده یک دنیا (1I1W) با محوریت نوآوری، طراحی و استارتاپ برگزار می‌شود و بخش Challenges آن به رقابت‌های مرتبط با برنامه‌نویسی، هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین اختصاص دارد.
عادل غفاری در دوره سال ۲۰۲۶، به همراه سه عضو دیگر تیم خود در بخش AI & Web Challenges این مسابقات در روزهای ۴ و ۵ می ۲۰۲۶ (۱۴ و ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵) در استانبول به صورت مجازی شرکت کرد. در نهایت با اعلام نتایج نهایی تیم آنها موفق به دریافت مدال برنز (Bronze Medal) شد. گواهی صادرشده از سوی مسابقات نیز دریافت مدال برنز در این بخش را تأیید می‌کند.
پروژه‌ای برای احراز هویت با هوش مصنوعی
پروژه‌ای که غفاری برای این رقابت توسعه داد، یک سامانه احراز هویت هوشمند مبتنی بر تشخیص و تطبیق چهره و اطلاعات گذرنامه بود.
در این سامانه، فرد ابتدا در مقابل دوربین قرار می‌گیرد و سیستم با استفاده از فناوری تشخیص چهره، چهره او را شناسایی و استخراج می‌کند. سپس تصویر چهره فرد با تصویر موجود در گذرنامه مقایسه می‌شود تا مشخص شود آیا فرد مقابل دوربین همان شخصی است که اطلاعات گذرنامه متعلق به اوست یا خیر.
اما پروژه تنها به مقایسه ساده دو تصویر محدود نمی‌شد. یکی از بخش‌های مهم آن، خواندن و استخراج اطلاعات گذرنامه با استفاده از فناوری OCR بود. به این ترتیب، سیستم می‌توانست اطلاعات متنی موجود در گذرنامه را نیز از روی تصویر استخراج و در فرآیند احراز هویت مورد استفاده قرار دهد.
از طرف دیگر، یکی از قابلیت‌هایی که در طراحی سیستم مورد توجه قرار گرفته بود، مقایسه چهره در شرایطی بود که ظاهر فرد نسبت به عکس قدیمی‌تر گذرنامه تغییر کرده باشد؛ برای مثال تغییرات طبیعی چهره در اثر افزایش سن. هدف این بخش این بود که سیستم تنها به شباهت ظاهری ساده بین دو تصویر وابسته نباشد و بتواند تغییرات چهره در طول زمان را نیز در نظر بگیرد.
این سامانه همچنین با در نظر گرفتن رابط کاربری و امکان استفاده در سه زبان فارسی، انگلیسی و ترکی طراحی شده بود تا بتوان از آن در محیط‌های مختلف استفاده کرد.
یکی دیگر از قابلیت‌هایی که برای پروژه در نظر گرفته شده بود، بررسی افراد در فهرست سیاه (Blacklist) بود؛ به این معنا که در صورت اتصال سیستم به یک پایگاه داده، امکان بررسی چهره شناسایی‌شده در برابر فهرست افراد مشخص‌شده وجود داشته باشد. به گفته غفاری، به دلیل محدودیت و قطع دسترسی اینترنت در زمان آماده‌سازی و ارائه پروژه، امکان تکمیل و اجرای بخش آنلاین این قابلیت فراهم نشد.
استفاده از چند فناوری هوش مصنوعی در یک پروژه
برای ساخت این سامانه، از چند فناوری مختلف در کنار یکدیگر استفاده شد؛ از جمله پردازش تصویر، تشخیص چهره، استخراج ویژگی‌های چهره، تطبیق چهره و OCR.
غفاری درباره روند ساخت این پروژه می‌گوید: «برای من مهم بود که پروژه فقط یک نمونه ساده تشخیص چهره نباشد و بتوانم چند بخش مختلف هوش مصنوعی را در یک سیستم واقعی کنار هم قرار بدهم؛ از تشخیص و تطبیق چهره گرفته تا خواندن اطلاعات گذرنامه و احراز هویت.»
او می‌گوید بخش اصلی طراحی و پیاده‌سازی فنی پروژه را خودش انجام داده است و تلاش کرده علاوه بر ساخت مدل‌های هوش مصنوعی، بخش‌های مختلف نرم‌افزار را نیز به یک سیستم قابل استفاده تبدیل کند.
در نهایت، پروژه در قالب یک ارائه ویدیویی حدود پنج دقیقه‌ای برای داوران مسابقه ارسال شد. طبق مقررات رسمی 1I1W، شرکت‌کنندگان بخش Challenges باید راهکار خود، روش اجرا و نتایج پروژه را برای داوران ارائه کنند.
شروع مسیر برنامه‌نویسی از گراش
غفاری که ۲۱ سال دارد، می‌گوید مسیر یادگیری برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی را عمدتاً به‌صورت خودآموز آغاز کرده و در حدود دو سال گذشته به شکل جدی‌تری روی این حوزه تمرکز داشته است. او در کنار مطالعه و تمرین شخصی، در دوره‌های آموزشی مرتبط با برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی نیز شرکت کرده و بخش زیادی از آموخته‌های خود را در قالب پروژه‌های عملی به کار گرفته است.
او پیش از این نیز روی چند پروژه شخصی در حوزه هوش مصنوعی و پردازش تصویر کار کرده است؛ از جمله تشخیص سن و جنسیت از روی چهره، پروژه‌های OCR، پردازش و بهبود تصاویر و یک ربات تلگرامی با قابلیت‌هایی مانند حذف پس‌زمینه و پردازش تصویر.
غفاری درباره تجربه حضور در مسابقه می‌گوید: «برای من این مسابقه فقط یک رقابت نبود. فرصتی بود که پروژه‌ای را که در این مدت روی آن کار کرده بودم، در یک فضای بین‌المللی ارائه کنم و نتیجه کارم را در کنار شرکت‌کنندگان دیگر ببینم. ارائه پروژه به زبان انگلیسی و آماده‌سازی آن برای داوری بین‌المللی هم تجربه مهمی برای من بود.»
او می‌گوید قصد دارد مسیر خود را در زمینه هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، پردازش تصویر و توسعه نرم‌افزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی ادامه دهد و در آینده نیز پروژه‌های بیشتری را در این حوزه اجرا کند.
معیارهای اعلام‌شده برگزارکنندگان برای ارزیابی شامل مواردی مانند نوآوری، کیفیت فنی و طراحی، امکان‌پذیری، تأثیرگذاری و نحوه ارائه پروژه بود. کسب مدال برنز در بخش AI & Web Challenges این مسابقات، نخستین موفقیت بین‌المللی عادل غفاری در مسیر فعالیت او در حوزه برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی است.
مسابقات نوآوری، طراحی و استارتاپ ۱ IDEA ۱ WORLD برگزار شد و تیم‌ها به‌صورت مجازی به رقابت پرداختند. عادل غفاری در یک تیم چهار نفره در بخش «AI & Web Challenges» این مسابقات، در سخت‌ترین مرحله بخش هوش مصنوعی، پروژه‌ای برای تشخیص هویت از طریق پاسپورت طراحی کرد.
