هفت‌برکه – راحله بهادر: بر اساس آمار فرمانداری ۱۹ سمن یا همان سازمان مردم نهاد در گراش ثبت شده است که البته برخی از آنها نیز چندان فعال نیستند. اما گستره فعالیت‌های مردمی و خیریه خیلی بیش از این‌هاست و لازم برای قانونی شدن این فعالیت‌ها، سمن‌های بیشتر در گراش به سمت فعالیت رسمی بروند. به مناسبت ۲۲ مردادماه روز ملی سمن‌ها (سازمان مردم‌نهاد) است از آخرین وضعیت سمن‌های گراش سراغ گرفتیم.
در شهرستان گراش به دلیل فضای مذهبی و روحیه‌ی خیرخواهانه‌ی مردم گراش، اکثر سمن‌ها خیریه هستند، اگرچه در طول یک سال اخیر، از جنگ تحمیلی دوم تا امروز، به دلیل سخت‌تر شدن شرایط اقتصادی داخلی و همچنین تاثیر شرایط جنگی بر کمک مالی خیرین ساکن کشورهای حوزه خلیج فارس، این خیریه‌ها نیز احتمالا با شرایط جدیدی روبرو هستند.
اولین سمن گراش سال ۱۳۹۶ در زمینه‌ی آثار تاریخی و میراث فرهنگی ثبت شد، انجمن ایکوموس گراش است که پس از یک شروع پرشور بعد از کرونا به کما رفته است. تنها انجمن فعال در زمینه محیط زیست، «انجمن حافظان محیط زیست» است. دو سمن هم در حوزه‌ی تکنولوژی و ورزشی ثبت شده که هر سه فعالیت کمتری نسبت به سمن‌های خیریه دارند.
از ۱۹ سمن ثبت‌شده در شهرستان گراش، ۱۵ سمن گفتگو با هفت‌برکه را پذیرفتند و تلاش ما برای گفتگو با موسسه خیریه عنیبه، صندوق قرض‌الحسنه خاتم‌النبیاء، خیریه بیمارستان امیرالمومنین(ع) گراش، و خیریه الزهرا(س) مرحوم حاج محمد حسن‌زاده، به نتیجه نرسید.
بیگلری: سمن‌های شهرستان به عدد ۱۹ رسیده است
سمن و شرایط آن چیست؟ در ابتدا کریم بیگلری، دبیر کارگروه اجتماعی و فرهنگی فرمانداری گراش، در گفتگو با هفت‌برکه، درباره‌ی سمن‌ها در گراش توضیحاتی داد. او در ابتدا از تعریف و شرایط سمن‌ها شروع کرد و گفت: «سمن مخفف عبارت سازمان مردم‌نهاد است. تشکلی که از سوی مردم بدون دخالت و وابستگی مستقیم دولت در یک حوزه مشخص فعالیت میکند که چهار ویژگی باید داشته باشد؛ غیردولتی و غیرانتفاعی باشد، ساختار رسمی داشته باشد و حوزه‌ی فعالیت کاملا مشخص داشته باشد. منظور از غیرانتفاعی بودن، یعنی اینکه هدف کسب سود برای اعضای آن سمن نباشد و برای جامعه و گروه هدف‌شان باشد. مثلا اگر برای محیط زیست بود، برای این هدف پول جمع کنند و نه برای خودشان. افراد می‌توانند از طریق سه ارگان درخواست‌شان را برای تشکیل سمن ثبت کنند، فراجا، بهزیستی و فرمانداری.» اداره ورزش و جوانان نیز سمن‌های حوزه جوانان را ثبت میکند.
بیگلری از افزایش تعداد سمن‌ها در شهرستان گراش خبر داد. او گفت: «دو سمن داریم که در حوزه‌ی تکنولوژی و ورزشی است؛ «پویش فناوران گریش» در حوزه‌ی تکنولوژی و «کانون مردم‌نهاد ورزشیاران نواندیش گریش» که در حوزه‌ی ورزشی است، و متاسفانه به آن بی‌مهری و کم‌توجهی می‌شود و واقعیت این است که کمتر خیّری در این حوزه‌ها کار و کمک میکند. این دو موسسه از طریق ورزش و جوانان ثبت شده‌اند.»
لیست سمن‌ها به سمن‌های فعال خیریه رسید که تقریبا همه‌ی آنها فعال‌اند. بیگلری در این باره گفت وضعیت این سمن‌ها خوب است و افزود: «بقیه سمن‌های ما تقریبا فعالیت خوبی دارند. آنهایی که در حوزه‌ی امور خیریه هستند، خیلی خوب هستند. در پایان هر ماه ما گزارش عملکرد آنها را می‌گیریم. خیلی‌ها هم خودشان ارسال می‌کنند. ما می‌بینیم چقدر صادقانه دارند خدمت می‌کنند.»
بیگلری در پایان گفت: «۱۳ سمن را فرمانداری ثبت کرده است. موسسسه خیریه امام علی (ع) از طریق فراجا ثبت شده و سه تا سمن هم در حوزه‌ی امور اجتماعی و توانبخشی داریم که از طریق اداره‌ی بهزیستی ثبت شده است: «موسسه‌ی غیرانتفاعی خیریه‌ی مهر و امید گراش»، «موسسه‌ی غیرانتفاعی و خیریه بدر امید» که «موسسه‌ی توانبخشی نینوا» را حمایت می‌کنند و «موسسه‌ی خیریه مهر جوانان فداغ» هم است. امسال مجوز برای ثبت سه سمن دیگر درخواست شده که مراحل آن در دست انجام است: انجمن حمایت از بیماران سرطانی، موسسه خیریه سیدالشهدا (ع) و یک سمن دیگر که فعلا آن را ذکر نمی‌کنم.»
در ادامه‌ی این گزارش، فعالیت‌های ۱۵ سمن شهرستان، بررسی شده است. شما هم اگر در فعالیت‌های مردمی، اجتماعی یا خیریه مشارکت دارید خوب است که فعالیت‌های خود را با ثبت یک سمن رسمی کنید.
سمن‌های غیرخیریه
ایکوموس گراش: روزهای خوبی که با کرونا رفت
انجمن ایکوموس یکی از شناخته‌شده‌ترین سمن‌های گراش است که با نام کامل «انجمن معرفی و حفظ آثار و بناهای تاریخی فرهنگی شهرستان گراش (ایکوموس گراش)» اولین سمنی است که در فرمانداری گراش ثبت شده است. ایکوموس، که در زمینه‌ی معرفی و حفظ آثار تاریخی و میراث فرهنگی فعالیت دارد، این انجمن بعد از کرونا وارد دوره‌ی خاموشی شده است و در شش سال گذشته خبری از فعالیت‌های فرهنگی پررنگ این سمن در شهر نیست.
این انجمن به نوعی با اهداف نهادی بین‌المللی به همین نام، هم‌راستا است. سازمان آموزشی، علمی، و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در سال ۱۹۶۴ در «دومین کنگره معماران و متخصصان بناهای تاریخی» که در شهر ونیز ایتالیا برگزار و به انتشار یکی از مهمترین اسناد جهانی حفاظت از میراث فرهنگی به نام «منشور ونیز» منجر شد، و نهادی غیردولتی را تحت عنوان «شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌ها» (International Council on Monuments and Sites) بنیاد نهاد که اختصارا ایکوموس (ICOMOS) نامیده می‌شود.
ایکوموس گراش، از سال ۱۳۹۲ فعالیتش را آغاز کرد و در اسفند سال ۱۳۹۶ به مدیرعاملی حامد عبداللهی ثبت رسمی شد. پس از چند دوره فعالیت غلامرضا آرمان‌مهر، حامد عبداللهی، نازنین قزلی، کمیل باقرپور و حسین ناصری آخرین اعضای هیات مدیره این انجمن بودند. نام این انجمن یادآور برنامه‌ی فرهنگی محبوب و مردمی «خونه کدیم» در نوروز است که در برگزاری چهار دوره از آن نقش اصلی را ایفا کرد. «خونه کدیم» با محوریت یکی از خانه‌های قدیمی شهر و بازدید عمومی و اجرای ویژه‌برنامه‌های فرهنگی، برگزار شد.
از جمله مهمترین فعالیت‌های این سمن، برگزاری نشست‌های تخصصی، بازدیدهای تخصصی از آثار تاریخی و پیگیری فعالیت‌های مرمتی مانند مرمت حمام تاریخی دهباشی و سرای سعادت، و پژوهش‌های دانشگاهی از سوی برخی اعضای انجمن با محوریت آثار تاریخی گراش است. همچنین جلوگیری از تخریب قلعه تاریخی همایون دژ، تاسیس صندوق جذب منابع مالی مردمی برای حفظ آثار تاریخی، تاسیس سایت راهنمای گردشگری آثار تاریخی گراش، و نصب تابلوهای معرفی بناها از سال ۱۳۹۳ با همکاری شهرداری، در فهرست فعالیت‌های این انجمن است.
حامد عبداللهی، از موسسین ایکوموس در گفتگو با هفت‌برکه، در مورد وضعیت کنونی این انجمن می‌گوید: «این انجمن حالا فقط در قالب گروه واتساپ فعال است. شاید علت عدم فعالیت انجمن این است که عمده برنامه‌های ما در نوروز برگزار می‌شد و در سال ۱۳۹۸ به کرونا برخورد و بعد از آن، به دلیل اینکه اعضای گروه، بنا بر اقتضا سن و مشغله، نتوانستند کنار هم جمع شوند و برنامه «خونه کدیم» را در نوروز برگزار کنیم، فعالیت آن متوقف شد. مورد دوم اینکه جاهایی که باید حمایت می‌شدیم، نشدیم و برعکس بعضی جاها اتفاقا به جای حمایت، نامهربانی زیادی اتفاق افتاد. در حال حاضر هم برنامه‌ی احیا انجمن در دست بررسی است.»
عبداللهی در مورد مهمترین فعالیت‌های ایکوموس در دوره‌ای که فعال بود گفت: «مهمترین برنامه‌ی این انجمن چهار دوره برگزاری «خونه کدیم» بود. برنامه «گراشگردی» بود که در نوع خودش اولین تورهای عمومی گراشگردی بود و بعد در مدارس و دانشکده علوم پزشکی ادامه پیدا کرد. همچنان هم گاهی گراشگردی برگزار می‌کنیم. در حوزه میراث فرهنگی، معرفی و شناخت آثار، انجمن همیشه پای ثابت بوده است. «گراشگردی» با هدف بازدید شهروندان و گردشگران از اماکن تاریخی شهر کلید خورد که حاصل آن بیش از ۲۰۰ بازدید گروهی بود.»
شاید ماندگارترین تاثیر این سمن، تاثیر اجتماعی و فرهنگی آن و آگاه‌سازی شهروندان نسبت به اهمیت حفظ آثار تاریخی و مسئولیت اجتماعی آنها در حفاظت از آن است. هر چند خود انجمن ایکوموس فعالیت ندارد اما اعضای آن در قالب فعالیت‌هایی مانند ساخت موزه تاریخ گراش، نوسازی سرای سعادت، برگزاری تورهای گراشگردی و یا تحقیقات دانشگاهی، ایده‌های این انجمن را دنبال می‌کنند.
انجمن حمایت از زندانیان، کاهش آسیب‌های اجتماعی زندان
کمک به زندانیان در سال‌های گذشته در قالب‌هایی مانند جشن گلریزان و ستاد دیه در گراش انجام می‌شد. از آذرماه ۱۳۹۹ انجمن حمایت از زندانیان در گراش آغاز به کار کرد و در اردیبهشت ۱۴۰۱ بود که این سمن به‌صورت رسمی با صدور پروانه ثبت شد.
این انجمن یک موسسه غیر انتفاعی است که اولویت اول آن کمک و حمایت از خانواده زندانیان است. اولویت بعدی آزادی زندانیان جرایم غیر عمد با تامین مبلغ مورد نظر و سپس اشتغال به کار بعد از آزادی زندانیان است، که تمامی این مبالغ با حمایت خیرین تامین می‌شود.
مدیرعامل این موسسه در حال حاضر عبدالحسین مهروری است که سابقه بخشداری و شهرداری گراش را در کارنامه دارد. برای آشنایی با فعالیت‌های انجمن با وحیده پولادوند، مسئول روابط عمومی و حسابدار این انجمن گفتگو کردیم. پولادوند گفت: «ما اعضای اصلی و اعضای افتخاری در این انجمن داریم. اعضای اصلی مانند رئیس اداره زندان و دادستان هستند و اعضای افتخاری هم داریم که در کل چهارده – پانزده نفر هستند. برای بررسی مشکلات، ماهیانه یک بار جلسه داریم. در انجمن تقریبا ۷۰ تا پرونده داریم که از لحاظ کمک‌های نقدی و غیرنقدی به خانواده‌های غیر زندانیان کمک می‌کنیم و اینکه شاید هر شش ماه یک بار، هزینه‌های نقدی از سوی سازمان پرداخت شود و کمک‌شان می‌کنیم. هر دو-سه ماه یک بار هم سبد کالا یا پوشاک دریافت می‌کنند. از مهر هم کیف و کفش و لباس فرم فرزندان آنها تامین می‌شود و مشکلات خود خانواده هم اگر حتی تامین اجاره‌ی منزل، و تعمیر وسایل باشد، کمک دریافت می‌کنند.»
پولادوند در مورد سایر فعالیت‌های این موسسه گفت: «از چند موسسه و بیمارستان به آنها برای وام و یا دریافت دارو، نامه می‌دهیم. کمک موسسه برای زندانیان جرایم غیر عمد است، مانند بدهی یا مهریه، و شامل مواردی مانند سرقت و مواد مخدر نمی‌شود. در این چهار ماه شش نفر زندانی آزاد کرده‌ایم که سه نفر به‌طور مستقیم از سمت انجمن و سه نفر هم با پیگیری این دفتر با کمک خیرین بوده است.»
این موسسه در بلوار شهدا، ساختمان قدیمی دادگستری قرار دارد.
انجمن حافظان محیط زیست، پویاترین سمن این سال‌های گراش
نام این انجمن را خیلی‌ها شنیده‌اند و در سال‌های اخیر می‌توان آن را فعال‌ترین سمن گراش در حوزه فرهنگی و اجتماعی دانست که معمولا از طریق روابط عمومی، به طور منظم فعالیت‌هایش را برای مردم اطلاع‌رسانی میکند. این انجمن از گروه‌های دوستانه و در فضای مجازی آغاز شد و در مردادماه ۱۴۰۱ یعنی دقیقا مصادف با روز ملی سمن‌ها فعالیتش را به‌صورت رسمی شروع کرد (اینجا بخوانید)؛ هرچند سال‌ها قبل از آن نیز فعالیت‌هایی داشته و سمنی است که نامش با طبیعت گره خورده است.
دکتر احمد عبداللهی، جراح شناخته‌شده، رییس هیئت مدیره‌ی این انجمن است. انجمن بیشتر با فعالیت‌های طرح درختکاری تنگ آب شناخته می‌شود، اما دکتر عبداللهی لیستی از فعالیت‌های این انجمن را در سال اخیر به ما می‌دهد: «هرس درختان و ایجاد باغچه برای درختان کهنسال طرح جنگل کاری، آبیاری درختان طرح جنگل کاری ماهانه دو نوبت، ایجاد پویشِ ساخت، تعمیر و آبگیری آبشخور در سطح شهرستان، حمایت فکری برای فعالیت‌های محیط زیستی بخش‌ها و روستاهای شهرستان گراش، نصب دوربین‌های تله‌ای در تنگ آب، دو شکایت کیفری از تخریب کنندگان طبیعت، ادامه طرح درختکاری در تنگ آب و سایر نقاط شهرستان با همیاری مردم همان منطقه، پلاک‌دار کردن درخت‌های تنگ آب به نام افراد و شهدای ایران و بررسی‌های میدانی برای ساخت پارک جنگلی در گراش، عمده فعالیت‌های این انجمن در زمینه‌ی حفاظت از محیط زیست شهرستان است.»
این انجمن فعالیت‌های اجتماعی هم دارد که به دلیل استقبال مردم از آن، سعی در تداوم و افزایش آنها در قالب گروه هنری سیاه چادر دارد. عبداللهی می‌گوید: «همیاری خیریه بدر نینوا، برگزاری جشن روز گراش با همکاری شهرداری گراش، جشن‌های عید نوروز و پرواز بادبادک‌ها، جشن روز مبعث حضرت رسول و پدر معنوی گراش، جشنواره کباب گراشی، همیاری در برگزاری مراسم‌های ملی و مذهبی، اعزام هرساله دو اتوبوس از حافظان محیط زیست برای پیاده‌روی اربعین، فرهنگ‌سازی جهت جلوگیری از تولید پسماند، به ویژه در ماه محرم، مهتاب‌نوردی ماهانه و حضور در جشن‌های بومی محلی در فارس و هرمزگان در این سال‌ها از جمله فعالیت‌های اجتماعی این انجمن است.»
امسال نیز در گزارشی که در فضای مجازی ارائه شده به‌خاطر شرایط کشور، تمرکز انجمن، بیشتر بر کاشت نهال امید قرار گرفته است. به دلیل اهمیت بحث محیط زیست در دنیا به عنوان یکی از شاخصه‌های مهم توسعه، گراش هم با داشتن این انجمن، گامی به‌روز در این مسیر برداشته است.
ورزشیاران نواندیش گریش، تلاش برای یک خیریه ورزشی
«کانون مردم‌نهاد ورزشیاران نواندیش گریش»، به عنوان اولین و تنها سمن ورزشی شهرستان گراش در سال ۱۴۰۲ از سوی اداره ورزش و جوانان دارای مجوز و ثبت شد. اعضای سمن‌هایی که از سوی اداره ورزش ثبت می‌شود باید حتما جوان و بین سن ۱۸ تا ۳۴ سال باشند.
مدیرعامل این سمن مهدی عابدینی است و عمده‌ی فعالیت این سمن جذب کمک‌های خیرین جوان، پیگیری پروژه‌های خیرساز، احداث پروژه‌های خیرساز جدید، توسعه فضاها و اماکن ورزشی، و استانداردسازی فضاهای ورزشی است. تمرکز این موسسه بیشتر روی خیرین جوان ورزش‌یار است. عبدالمهدی عابدینی، دبیر این سمن؛ و هادی افشار، علی افشار، محمد صحراگرد، ابوالفضل افشار و علی محمدی اعضای آن هستند.
محسن افشار، رییس سابق اداره ورزش و جوانان و دبیر اجرایی این سمن، در مورد فعالیت‌های آن می‌گوید: «کشف و معرفی استعدادهای ورزشی، تقدیر از قهرمانان ورزشی، وام قرض‌الحسنه، تشکیل بانک اطلاعاتی فارغ‌التحصیلان رشته تربیت بدنی، تشکیل بانک اطلاعاتی قهرمانان رشته‌های ورزشی، از عمده فعالیت‌های این کانون است.»
سرمایه‌ی سمن‌ها در حوزه‌ی ورزشی و فرهنگی در گراش معمولا بسیار ناچیز است. افشار در خصوص جذب سرمایه برای گسترش فعالیت این کانون می‌گوید: «مهمترین کمک خیرین جوان ورزش‌یار این بوده که ۲۰۰ میلیون پول گذاشتیم و از این پول وام قرض‌الحسنه به ورزشکاران و مربیان و مدیران ورزشی دادیم. از کانال همان وام و با همکاری و همراهی رییس شورای شهر، دکتر دانشور؛ پشتیبانی و حمایت خوبی از تیم‌های ورزشی می‌شد.»
افشار در خصوص تشکیل بانک اطلاعاتی ورزشکاران و فارغ‌التحصیلان تربیت بدنی و کشف استعدادهای ورزشی نیز می‌گوید: «در خصوص بانک اطلاعاتی حدوداً ۵۰ نفر ثبت شده و ۲۰ نفری هم با پرونده ناقص داریم استعدادهای کشف‌شده را می‌شود به دو قسمت تقسیم کرد: یک، گروه ورزشکارانی که خودم مستقیم با آنها در ارتباط بودم و نقش داشتم. دوم مربیان هیأت‌های مختلف ورزشی که آنها را کشف و شکوفا کرده‌اند و ما بیشتر از طریق رسانه نقش معرفی بهتر را داشتیم. شاید اگر رسانه را راه‌اندازی نکرده بودیم، کمتر دیده شده بودند. در واقع رسانه نقش انگیزه و محرک بود برای ادامه راه این استعدادها. یک رسانه، کانال اداره ورزش به نام «جریان» بود که روزانه خبر موفقیت ورزشکاران را منتشر می‌کردیم. رسانه‌های دیگر هم شامل رسانه‌های محلی شهرمام مثل هفت‌برکه و پندری و … بود.»
افشار در پایان اضافه میکند: «بسیاری از تلاش‌ها و حمایت‌های ما هم معنوی است. مثلا ورزشکاران که برای مسابقات اعزام می‌شدند، پیگیر عملکردشان بودم و با خودشان یا مربی‌شان تماس می‌گرفتم.»
این سمن ورزشی تاکنون فعال مانده، اما بزرگ‌ترین مانع فعالیت‌های بیشتر آن کمبود منابع مالی است. باتوجه به موفقیت ورزش گراش در بسیاری از رشته‌های ورزشی، لزوم توجه و حمایت از این سمن‌ها برای کمک به درخشش ورزشکاران و پرورش استعدادهای تازه بیشتر می‌شود.
دفتر این کانون در گراش، خیابان تمیز، فروشگاه لوازم ورزشی فینال اسپورت قرار دارد.
گروه حنین در لباس پویش فناوران گریش
این سمن به عنوان تنها نهاد مردمی فعال در حوزه‌ی تکنولوژی در شهرستان گراش، به مدیر عاملی حجت عالمی، مدت سه سال است که فعالیت خود را شروع کرده است. با توجه به اخذ مجوز از اداره ورزش و جوانان، بیشتر اعضای آن دهه هفتادی‌ها و دهه هشتادی‌ها هستند و تولید محتوای رسانه‌ای تمرکز فعالیت آنها است.
حجت عالمی، مدیرعامل این سمن، در گفتکو با هفت‌برکه می‌گوید: «سازمان مردم‌نهاد جوانان «پویش فناوران گریش» با تکیه بر نیروی جوان و خلاق، طی یک سال گذشته گام‌های مؤثری در مسیر آموزش و توانمندسازی تولید محتوای رسانه‌ای برداشته است. این سمن که ریشه‌های فعالیت خود را از سال ۱۳۹۷ در قالب تیم فرهنگی و رسانه‌ای «حنین» آغاز کرده، در سال ۱۴۰۲ به‌طور رسمی ثبت شد و از آن زمان با انسجام بیشتر به فعالیت‌های تخصصی پرداخته است.»
اعضای جوان این سمن، تلاش دارند آموزش‌هایشان متمرکز بر نسل جوان باشد. عالمی درباره حوزه‌ی فعالیت این سمن می‌گوید: «تمرکز اصلی این مجموعه بر آموزش سواد رسانه‌ای، تولید محتوای هدفمند در فضای مجازی و ارتقاء مهارت‌های تولید محتوای حرفه‌ای خصوصا برای نسل جوان بوده است.»
این سمن از جمله سمن‌هایی است که در مقایسه با سمن‌های خیریه، کمک مردمی کمتری دریافت میکند. اما اعضای این سمن، بیکار ننشسته‌اند و فعالیت‌های خوبی در یک سال گذشته داشته‌اند. عالمی می‌گوید از برگزاری کارگاه تا دوره‌های آموزشی، تلاش این سمن برای آموزش رسانه‌ای است. او می‌گوید: «برگزاری کارگاه‌های آموزشی، نشست‌های تخصصی و تولید محتوای چندرسانه‌ای از جمله فعالیت‌هایی است که در یک سال گذشته با موضوعات مختلف صورت گرفته است. در سال گذشته، این سمن با همکاری نهادهای فرهنگی و آموزشی شهر، دوره‌های آموزشی طراحی فتوشاپ، تدوین با پریمیر، فیلمبرداری مستند، عکاسی و سواد رسانه‌ای در گراش با جامعه هدف خصوصی و عمومی برگزار کرده است.»
لزوم توجه به اهمیت بالای فناوری و آشنایی با تکنولوژی روز رسانه‌ای، بخش پایانی صحبت‌های حجت عالمی، مدیرعامل این سمن است. او می‌گوید: «جوانان پویش فناوران گریش» با نگاهی آینده‌نگر، تلاش دارد تا تولید محتوای تخصصی در گراش را به ابزاری برای توسعه اجتماعی، فرهنگی و مذهبی گراش تبدیل کند که این مسیر با همراهی جوانان خلاق و دغدغه‌مند، همچنان ادامه دارد.»
دانش‌آموختگان الزهرا(س) گراش در قالب یک سمن
کانون دانش‌آموختگان الزهرا(س) گراش، از سمن‌های مذهبی در زمینه‌ی تبلیغات دینی است که فرمانداری آن را ثبت کرده است. این سمن در سال ۱۳۹۵ مجوز فعالیت دریافت کرده و مدت ده سال به منظور حمایت از دانش‌آموختگان حوزه علمیه فعال است. مدیریت آن به تازگی تغییر کرده است و نسرین دوده، پس از خانم عالیان آن را بر عهده گرفته است.
دوده که مدرک سطح دو حوزه دارد و مشغول به تحصیل در سطح سه است، در گفتگو با هفت‌برکه در مورد قبول مدیریت این کانون می‌گوید: «قبل از ماه رمضان امسال این مسئولیت را به من سپردند که به اتفاقات جنگ و شهادت رهبری خورد و متاسفانه نشد که برنامه‌ی خاصی داشته باشیم.»
او در مورد فعالیت‌های کلی این کانون ادامه می‌دهد: «فعالیت‌های کانون در زمینه تبلیغ است، اما دانش‌آموخته‌های حوزه در سطح دو و سه و حتی اساتید که فارغ‌التحصیل می‌شوند، عضو می‌شوند و فعالیت‌های تبلیغی انجام می‌دهند. پیشتر مناسبت‌های ملی و مذهبی که در تقویم بود، تبلیغات چه با همکاری نهادهای بیرون و چه خود حوزه انجام می‌شد. بعدها تصمیم بر این شد که یک درآمدزایی اندکی برای کانون بشود و برای همین به مقطع ابتدایی دخترانه اختصاص پیدا کرد، برای جشن تکلیف و آموزش احکام.»
و در مورد کمک‌های مالی به این کانون می‌گوید: «کمک ثابت نداریم، اما در زمان خانم عالیان از میان فامیل و خیرین آشنا، سعی می‌کردند کمک‌هایی را برای حمایت از مربیان و قدردانی از آنها جذب کنند. یک نهاد کاملا مردمی هستیم.»
دفتر این کانون در طبقه بالای خوابگاه حوزه علمیه خواهران قرار دارد که در صورت نیاز پاسخگوی مراجعه‌گنندگان است.
سمن‌های خیریه
مجمع خیرین سلامت، یک نهاد ملی در ابعاد شهرستانی
این مجمع که از سال ۱۳۹۳ شروع به کار کرده است، با حضور پررنگ خیرین در حوزه درمان تاکنون توانسته است گام‌های موثری در این زمینه بردارد. در حال حاضر رییس هیئت مدیره‌ی این مجمع دکتر سید جواد محقق است.
محمد منفرد، مدیرعامل مجمع خیرین سلامت شهرستان گراش، می‌گوید: «از آغاز فعالیت مجمع تاکنون، بالغ بر ۳۵۰ میلیارد تومان در حوزه‌های مختلف درمانی از سوی خیرین شهرستان کمک شده است و همواره خیرین نقش بازویی قدرتمند در کنار ما داشته‌اند. این مجمع سال گذشته بالغ بر ۱۵ میلیارد تومان در حوزه‌های مختلف درمانی، تجهیزات پزشکی، تجهیزات غیرپزشکی، کمک‌های معیشتی، بسته‌های غذایی، مساعدت‌های فرهنگی حمایت کند، اقدامی که نقش مؤثری در کاهش بخشی از مشکلات خانواده‌های نیازمند و بیماران شهرستان داشته است.»
اما حوزه‌ی فعالیت این مجمع منحصر به بخش سلامت نیست و فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی هم دارد. بخشی از فعالیت‌های مجمع به روستاها و مناطق کم‌برخوردار اختصاص داشته است. توزیع لوازم‌التحریر بین دانش‌آموزان، تهیه بسته‌های غذایی، تامین لوازم ورزشی مدارس، اجرای برنامه‌های فرهنگی و مذهبی و توزیع پک‌های بهداشتی، بخشی از برنامه‌هایی است که با همراهی خیرین انجام شده است.
مجمع خیرین سلامت شهرستان گراش در حوزه‌های مختلف بهداشت و درمان، احداث پروژه‌های درمانی، خرید تجهیزات پزشکی و غیرپزشکی، کمک به بیماران صعب‌العلاج، پرداخت وام‌های بلاعوض به بیماران، جهیزیه و سیسمونی، حمایت در حوزه‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و ورزشی نیز اقدامات موثری انجام داده است.
پشتیبانی این مجمع در جنگ ۱۲روزه و جنگ تحمیلی سوم هم بخشی دیگر از فعالیت‌های آن در طول سال گذشته بوده است. منفرد در این باره می‌گوید: «تأمین بخشی از اقلام مورد نیاز مراکز درمانی و تلاش برای پاسخگویی به نیازهای فوری بیماران و آسیب‌دیدگان، کمک به برپایی تجمعات خیابانی، تامین مواد غذایی برای رزمندگان حاضر در جبهه مقاومت از جمله اقداماتی بود که با مشارکت گسترده مردم و خیرین انجام گرفت و تاکنون بیش از ۱ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان برای پشتیبانی از جنگ و تأمین نیازهای فوری بیماران و آسیب‌دیدگان هزینه شده و اخیراً ۲۳۰ میلیون تومان دیگر نیز به این ستاد کمک شده است.»
به گزارش روابط عمومی مجمع خیرین سلامت، در سال گذشته ۴ میلیارد تومان برای تجهیزات پزشکی، ۸۰۰ میلیون تومان برای تجهیزات غیرپزشکی، ۱ میلیارد و ۷۵۰ میلیون تومان وام قرض‌الحسنه و کارگشایی، ۳ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان کمک به بیماران صعب‌العلاج، ۴ میلیارد تومان برای وسایل توانبخشی و اقلام معیشتی، ۱ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان برای پروژه‌های ساختمانی و ۱۵۰ میلیون تومان برای شورای جوانان هزینه شده است.
بیماران خاص زیر چتر خیریه باب‌الحوائج(عج)
مؤسسه خیریه حمایت از بیماران خاص باب الحوائج (ع) با هدف کاهش دغدغه‌های درمانی، معیشتی و روانی بیماران خاص و صعب‌العلاج، در سال ۱۳۹۰ در فرمانداری به ثبت رسید و فعالیت رسمی خود را آغاز کرد. این مؤسسه از ابتدای تأسیس تاکنون با تکیه بر مشارکت خیرین، داوطلبان و نیکوکاران، تلاش کرده است بخشی از مشکلات بیماران نیازمند را کاهش دهد.
یکی از مهمترین محورهای فعالیت مؤسسه، حمایت مالی و درمانی از بیماران خاص و صعب‌العلاج است. در حال حاضر، مؤسسه دارای حدود ۱۷۰۰ پرونده فعال از بیماران تحت پوشش است که از شهر گراش و شهرستان‌ها و مناطق اطراف خدمات حمایتی دریافت می‌کنند. تأمین بخشی از هزینه‌های درمان، دارو، آزمایش‌ها، خدمات تشخیصی و سایر نیازهای درمانی بیماران، از جمله خدماتی است که با همراهی خیرین و نیکوکاران ارائه می‌شود.
درمانگاه دندانپزشکی باب‌الحوائج نیز زیر نظر این خیریه از سال ۱۳۹۰ فعالیت دارد. در درمانگاه چهار پزشک مشغول خدمت هستند و برای عموم باز و از ساعت ۸ صبح تا ۸ شب مشغول به فعالیت است.
این خیریه برای دادن خدمات به خارج از گراش هم می‌رود. در سال ۱۴۰۴ این خیریه به روستاهای قشم برای خدمت‌رسانی رایگان دندانپزشکی سر زده است.
حاج رضا اسدی لاری در گفتگو با هفت‌برکه می‌گوید: «چندین بار به روستاهای اطراف گراش رفته‌ایم. سال ۱۴۰۴ هم درمانگاه سیار دندانپزشکی به مدت سه روز به قشم رفت و خدمات رایگان برای چند روستا در قشم داشتیم که هلال احمر هم در این زمینه همکاری کرد. همه‌ی خدمات و مواد رایگان بود و بیش از ۱۰۰ بیمار طی سه روز خدمات دریافت کردند. گاهی با دانشکده‌ی علوم پزشکی هم همکاری داشته‌ایم.»
آموزش و ارتقای آگاهی سلامت یکی دیگر از اهداف این موسسه است. برگزاری کلاس‌های آموزشی در زمینه پیشگیری از بیماری‌ها، آموزش صحیح مصرف دارو، آشنایی با شیوه‌های مراقبت از بیماران، برگزاری جلسات روانشناسی و آموزش خانواده‌ها، از جمله برنامه‌هایی است که با هدف ارتقای آگاهی عمومی و افزایش کیفیت زندگی بیماران اجرا می‌شود.
رضا اسدی لاری، مدیرعامل مؤسسه، می‌گوید: «بزرگ‌ترین سرمایه این مجموعه اعتماد مردم و دعای خیر بیماران است؛ سرمایه‌ای که انگیزه ادامه خدمت‌رسانی را برای اعضا و داوطلبان بیشتر کرده است.»
مؤسسه خیریه باب‌الحوائج تلاش دارد با توسعه خدمات حمایتی و درمانی، افزایش برنامه‌های آموزشی، بهره‌گیری از همت خیرین و گسترش همکاری با نهادهای دولتی و مردمی، خدمات مؤثرتری به بیماران خاص و صعب‌العلاج بدهد.
مدیرعامل این مؤسسه در پایان می‌گوید: «حمایت از بیماران فقط به تأمین هزینه‌های درمان محدود نمی‌شود، بلکه ایجاد امید، آرامش و حفظ کرامت انسانی آنها هم بخشی از رسالت این مجموعه مردمی است.»
این موسسه در بلوار شهدا، ساختمان اداری هلال‌احمر، طبقه همکف قرار دارد.
نیک‌اندیشان گلستان در فکر مسکن جوانان
این موسسه در زمینه‌ی ساخت مسکن برای زوج‌های جوان گراشی فعال است و جایگاه مردمی خوبی دارد. حاج زینل زینلی گراشی تاکنون نزدیک به ۲۰۰ واحد آپارتمان اجاره‌ای برای زوج‌های جوان ساخته است. پس از پایان پروژه‌های خال زینل ۱ و ۲ و ۳ در نقاط مختلف شهر گراش، ۲۴ واحد از پروژه ۸۰ واحدی خال زینل ۴ در کنار مسکن مهر گراش نیز سال گذشته افتتاح شد. می‌توانید گزارش کامل فعالیت‌های این موسسه را اینجا بخوانید.
مرتضی رضایی، نماینده و وکیل مدنی این موسسه، در گفتگو با هفت‌برکه در معرفی کوتاهی از موسسه می‌گوید: «سال ۱۳۹۸ این موسسه تاسیس شد اما فعالیت آن قبل از تاسیس در جریان بوده است. مدیرعامل موسسه حاج زینل زینلی گراشی است. حوزه‌ی فعالیت این موسسه به این صورت است که آقای زینلی مبلغی را می‌فرستند و زمینی را خریداری یا تامین می‌کنند و در قالب ساخت ساختمان به صورت اجاره به زوج‌های جوان گراشی زیر سی سال می‌دهند. گراشی بودن و زیر سی سال بودن، جزو شرایط تخصیص مسکن به این زوج‌ها است.»
رضایی در مورد پروژه‌های در حال ساخت این موسسه گفت: «در حال حاضر پروژه‌های در حال ساخت خیابان عاشورا را داریم که پنج بلوک است. سه بلوک آن به اتمام رسیده است و بلوک چهارم و پنجم هنوز در حال ساخت است. در مسکن این خیابان هنوز کسی مستقر نشده است، ولی سایر ساختمان‌ها که ۱۰ واحدی خیابان نیایش، ۲۵ واحدی خیابان بسیج و ۵۰ واحدی خیابان گلستان شهرک آزادگان کامل به تعداد ۸۵ زوج مستقر هستند.»
او در مورد دیگر فعالیت‌های این موسسه خیریه هم می‌گوید: «بعضا کمک‌های موردی هم است. که نقدی کمتر است اما در بحث پوشاک و مواد غذایی بیشتر است که بعضی خانواده‌ها را تحت پوشش دارند.»
دختران کم‌توان در بدر نینوا
این مرکز از سمن‌های خیریه زیر نظر بهزیستی گراش است. جعفر رسولی‌نژاد، صاحب امتیاز موسسه‌ی خیریه بدر نینوا، و دخترش مریم رسولی‌نژاد، مدیرعامل این موسسه است. جعفر رسولی‌نژاد گفت: «این مرکز یک موسسه است با اهداف گسترده‌ی بسیار که اهدافی را در جهت بهزیستی ارایه می‌دهد و بعد بر اساس نیازسنجی فهمیدیم در استان به یک مرکز شبانه‌روزی معلولین ذهنی دختر زیر ۱۴ سال هم نیاز است. موسس این مجموعه آقای حاج غلامحسین غفاری است. از آن سال تا الان با ظرفیت اسمی ۵۰ نفر ولی عملا تعداد ۳۰ تا ۴۰ نفر مددجو متغیر بوده است. ما الان ۳۰ تا ۳۱ مددجو داریم. ۱۵ نفر از آنها بلاصاحب هستند و ۱۵ نفر هم سرپرست دارند که ۶-۷ نفر خانواده بعضا سراغ‌شان می‌آید و بقیه حتی تلفن ما را هم جواب نمی‌دهند.»
خدمات این مرکز علاوه بر اسکان شبانه‌روزی شامل دارو درمان، تغذیه همراه با میان وعده، بهداشت، اردوهای تفریحی و مراقبتی است.
تامین مالی سالانه‌ی این خیریه به گفته‌ی رسولی‌نژاد «یارانه‌ی سازمان بهزیستی، حمایت نقدی و غیرنقدی خیرین و مستمری خود مددجویان است که به حساب‌شان واریز می‌شود. سال ۱۴۰۳ بیش از ۴ میلیارد و ۹۰۰ میلیون هزینه داشتیم. کل پرسنل ۲۳ نفر رسمی است. علاوه بر اینها دو پزشک متخصص، آقای دکتر کوثری پزشک متخصص قلب و خانم دکتر قشقایی روانشناس و روان‌درمانگر در خدمت مجموعه هستند. یک پزشک خانواده هم از طرف مرکز دارو و درمان معرفی می‌شود.»
این مرکز در بلوار شهدا، خیابان نینوا قرار دارد.
خیریه امام علی(ع) ویژه نیازمندان محلی
یکی دیگر از موسسات خیریه باسابقه در گراش موسسه خیریه امام علی (ع) است که گروه هدف آن نیازمندان محلی و از سال ۱۳۸۲ شروع به کار کرده است. رییس هیئت‌مدیره این موسسه، حسینعلی حسین‌شیری و مدیر عامل آن رحمت مهیایی است.
حسین‌شیری در مورد انگیزه آغاز به کار این خیریه می‌گوید: «از ابتدای فعالیت، هدف ما نیازمندان محلی بوده است و کمک به افرادی که نیازمند هستند، اما فقرشان آشکار نیست و سعی داریم شان انسانی و آبروی آنها حفظ شود و آبرومندانه پرداخت شود. ملاک اولیه ما حفظ آبروی افراد است. موسسه ابتدا در خیابان اصلی بود، اما به علت سهولت و حفظ شان مددجو در مراجعه، به کوچه فرعی انتقل دادیم تا در دید عموم نباشد.»
او در مورد نوع کمک‌ها به نیازمندان می‌گوید: «یکی پرداخت وام ماهیانه است. ماهیانه حدود ۲۰۰ میلیون تومان وام پرداخت می‌کنیم. دوم اینکه حدود ۵۰۰ خانواده تحت پوشش برای پرداخت مستمری داریم. صد نفر از اینها خانواده‌های سادات هستند. از طرفی کمک‌های درمانی هم است. کمیته‌ای از پزشکان معتمد در گراش داریم و افرادی که مشکل دارو یا شیمی درمانی دارند، مراجعه می‌کنند و پس از تایید پزشک معتمد موسسه، کمک درمانی می‌کنیم. مورد بعد تهیه جهیزیه برای زوج‌های جوان نیازمند است. تهیه نوشت‌افزار برای دانش‌آموزان بی‌بضاعت هم در در بین کمک‌های موسسه است. مورد بعدی بحث تهیه البسه برای نیازمندان است. یک سری خیّرین می‌آیند و لباس و کفش می‌آورند تا به نیازمندان برسد و بین آنها توزیع می‌کنیم. البته خیرین ما دوست ندارند نامی از آنها برده شود.»
کمک‌های این موسسه فقط نقدی نیست. بخش بزرگی از کمک‌ها در قالب بسته‌های غذایی است. حسین‌شیری می‌گوید: «کمک‌های غیرنقدی هم خیلی زیاد داریم. برای ماه رمضان یا قبل از ماه محرم افرادی نذر دارند. خیرینی هستند که ماهانه گوشت می‌آورند. قبل از ماه رمضان، دو-سه مرتبه در سال سبد کالایی برای نیازمندان داریم که هم کمک مردمی متفرقه است و هم یک سری خیّرین ثابت هستند که سبد کالایی می‌آورند، یا مثلا صد گونی برنج می‌آورند و بین خانواده‌های تحت‌پوشش بر اساس اولویت توزیع می‌کنیم. چون خانواده‌ها هم درجه‌بندی دارند، شامل خانواده‌های پرجمعیت، خانواده‌های بی‌سرپرست و بدسرپرست و خانواده‌های ایتام یا افرادی که کهولت سنی دارند. مواردی مثل آزادی زندانیان هم کمک می‌کنیم.»
او می‌افزاید: «کمک فقط شامل نیازمندان گراش می‌شود. اما بندی را در اساسنامه تعریف کرده‌ایم که بر اساس آن اگر کسی پنج سال است در شهر سکونت دارد هم شامل نیازمندان محلی محسوب می‌شود.»
جلب اعتماد خیّرین و مردم برای اطمینان از اینکه کمک‌ها به دست نیازمندان واقعی می‌رسد، در موسسات خیریه رعایت می‌شود. حسین‌شیری در این زمینه می‌گوید: «این اطمینان را به مردم می‌دهیم که نسبت به پرداختی‌ها خیلی دقت داریم و راستی‌آزمایی و تحقیق می‌کنیم. مثلا موردی پیش می‌آید که فرد طلاق می‌گیرد و پول مهریه یا ارثیه می‌گیرد، و ما این فرد را از لیست‌مان حذف می‌کنیم. ما نسبت به اینکه کمک‌ها به نیازمندان واقعی برسد، کمیته تحقیق داریم و با دقت انجام می‌شود. ساختمان موسسه را هم خیّر ساخته و سه طبقه است و سردخانه هم دارد تا مواد غذایی سالم به دست نیازمندان برسد.»
۹۰۰ زوج با کمک ستاد جهیزیه آسان به خانه بخت رفته‌اند
این سمن در سال ۱۳۹۲ زیر نظر موسسه خیریه‌ی مسجد امام زین‌العابدین شروع به فعالیت کرد و یعقوب صادقی مدیر این موسسه است. فعالیت‌های این ستاد، چنان که از نام آن پیداست، در زمینه‌ی ازدواج آسان و تهیه جهیزیه است.
یعقوب صادقی مدیر این ستاد، می‌گوید: «ما برنامه توزیع جهیزیه به مناسبت‌های مختلف مذهبی و جشن، چه ملی و چه مذهبی داریم و تا سال ۱۴۰۴ بیش از ۷۰۰ سری جهیزیه توزیع کرده‌ایم. هر جهیزیه شامل یخچال، اجاق گاز، لباسشویی، پتو، ظروف آشپزخانه و …است. علاوه بر این، هر بار چیزهایی که زوج‌های جوان نیاز دارند هم سعی می‌کنیم اهدا کنیم. در دو سال قبل، برنامه جشن ازدواج پنج زوج جوان گرفته شده با استقبال خوبی روبرو شد. از خیرین محترم می‌خواهیم که با همکاری خود این عمل پسندیده ادامه پیدا کند.»
حجت‌الاسلام محمد غلامی، امام جمعه موقت گراش، و از اعضای ستاد جهیزیه آسان در مورد فعالیت‌های این ستاد گفت: «ستاد جهیزیه آسان قریب به ۱۲ سال است که از افتتاح آن می‌گذرد و تا الان نزدیک به ۹۰۰ زوج جوان به‌واسطه همین طرح جهیزیه آسان که توسط خیرین شهرستان آماده می‌شود، تشکیل خانواده داده‌اند. با زحماتی که هیئت امنای مسجد امام زین‌العابدین (ع) متحمل می‌شوند، این ۹۰۰ زوج سر خانه و زندگی‌شان رفته‌اند و الحمدلله تشکیل خانواده داده‌اند».
صادقی تاکید میکند همه‌ی این کمک‌ها از طرف خیرین گراش است و با یک گله‌مندی اضافه میکند: «اینها همه از کمک خیّرین خود گراش است و از طرف هیچ نهاد و ارگان دولتی و کمیته تا حالا به ما کمک نکرده‌اند، در آینده دیگر نمی‌دانم. از جاهای مختلف آمار از ما می‌خواهند، اما چیزی کمک نمی‌کنند.»
بهمن‌ماه سال گذشته، کلنگ احداث سالن سرپوشیده این موسسه در بخش غربی بوستان ملاصدرا به زمین زده شد تا این ستاد مکان مشخصی برای فعالیت‌های اجتماعی و خیریه خود داشته باشد.
کارآفرینی هدف خیریه شهیدان میرزا و باباحسن جعفری
این موسسه خیریه در سال ۱۴۰۰ تاسیس شد و از ابتدا اهدافش را اشتغالزایی، تامین مسکن و تسهیل ازدواج جوانان تعیین کرد. رییس هیئت مدیره‌ی این موسسه محمد منفرد است. عبدالله جعفری، مدیر مجتمع کشت و صنعت شهید باباحسن، در خنج فعال است و درآمد آن برای هزینه‌های این موسسه مصرف می‌شود. او در گفتگوی کوتاهی با هفت‌برکه می‌گوید: «بیشتر کار موسسه در زمینه‌ی تولید و اشتغالزایی است. یک موسسه‌ی کشت و صنعت که واقع در کورده خنج و زیر کشت صیفی‌جات و زیرساخت گلخانه است، متعلق به موسسه است و در این مدت چند سال توانسته برای نزدیک به ۶۰۰۰ نفر به طور مستقیم و غیرمستقیم ایجاد شغل کند.»
او در مورد دیگر فعالیت‌هایی که برای اشتغالزایی از سوی این خیریه انجام شده هم می‌گوید: «سالانه تقریبا در مجموعه‌ی کاری ما بین ۱۲ تا ۱۵ گروه کار می‌کنند که هر کدام ۲۰۰ تا ۳۰۰ تن محصولات دارند که در طرح گلخانه و آبخیزداری آن را انجام می‌دهیم.»
بخش دیگری از فعالیت‌های این موسسه که اجتماعی است، موکب‌داری در ایام اربعین است. جعفری می‌گوید: «در اربعین موکب می‌زنیم. سال ۱۴۰۳ از طرف یک موسسه‌ی دیگر نزدیک به ۱۰۰ نفر را با پرداخت هر نفر ۳ میلیون تومان به کربلا اعزام کردیم و امسال هم چیزی حدود ۷۰ نفر.»
به نظر می‌آید مهمترین دغدغه‌ی این موسسه، اشتغالزایی برای اقشار نیازمند از طریق تولید محصولات کشاورزی و گلخانه‌ای است که در بین دیگر سمن‌های شهرستان یک هدف متفاوت است.
مهر و امید گراش خیریه‌ای زیر نظر بهزیستی
«موسسه غیرانتفاعی و خیریه مهر و امید گراش» که از سال ۱۳۹۶ شروع به کار کرده و از سوی بهزیستی ثبت شده است، همچنان فعال است و این فعالیت‌ها بیشتر در حوزه‌ی اجتماعی و مددیاری است. عبدالمحسن محسن‌زاده، مدیر عامل موسسه غیرانتفاعی مهر و امید است.
حجت‌الاسلام عالی‌پور، مدیر این موسسه‌ی خیریه، در گفتگوی کوتاهی با هفت‌برکه می‌گوید: «فعالیت‌های ما شامل کمک‌های درمانی و موارد مختلف مددجویان تحت پوشش بهزیستی که به ما ارجاع داده می‌شوند، است. موارد پوشک بهداشتی برای معلولین، وام، گوشت قربانی که اول هر ماه به نیت امام زمان (عج) بین افراد تحت پوشش موسسه و نیازمندان توزیع می‌شود.»
یکی از خدمات منحصربه‌فرد و ابتکاری این موسسه، اجاره دادن خدمات سفره عقد به زوج‌های متقاضی است. مزون عقد این موسسه در سال ۱۴۰۱ افتتاح شد، و به عنوان زیرمجموعه‌ای مستقل فعال است. مدیر این موسسه می‌گوید: «از دیگر خدمات این موسسه، سفره عقد به صورت ثابت و سیار و مزون عروس و داماد است که در راستای طرح ازدواج آسان به‌صورت رایگان در اختیار مردم قرار می‌گیرد و همچنین اجرای طرح حمایت از جوانی جمعیت است.»
حجت‌الاسلام عالی‌پور در ادامه گفت: «گاهی هم کمک‌ها موردی است. مثلا یک مددجو عینکش شکسته و نیاز به حمایت مالی دارد؛ یا یکی دیگر برای جهیزیه؛ و یا خرید یخچال برای تابستان و … که بعد از بررسی کمک مالی می‌کنیم.»
عالی‌پور گزارشی هم از موارد کمک این موسسه در سال ۱۴۰۴ به نیازمندان به ما می‌دهد که شامل حمایت‌های مالی، اجتماعی و مددیاری است. او می‌گوید: «به ۲۱۵ نفر به مبلغ مجموع ۳ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان وام اعطا شده. دیگر موارد هم شامل بسته‌ی معیشتی، کمک‌هزینه درمان، کمک‌هزینه مستمر برای افراد تحت پوشش بهزیستی، کمک‌هزینه‌های موردی و یا تعمیر لوازم منزل، خرید لوازم بهداشتی، کمک‌هزینه خرید مصالح ساختمانی، کمک‌هزینه‌ی فرهنگی، ولیمه و اشتغالزایی، که در مجموع بالغ بر یک میلیارد و ۹۶۰ میلیون تومان بوده است.» او اضافه میکند: «در چهار ماه اول امسال هم به ۹۰ نفر به مبلغ مجموع ۱.۳۵۰.۰۰۰ تومان وام اعطا شده است. کمک‌هزینه‌های دیگر هم مجموع مبلغ، بالغ بر ۵۵۰ میلیون تومان تاکنون بوده است.»
این موسسه در بلوار شهیدان نام‌آور قرار دارد.
خیریه مهر جوانان فداغ از کمک‌های کوچک تا ساخت مسکن
این سمن در حال حاضر، تنها سمن خارج از مرکز شهر گراش، واقع در دهستان فداغ، و از سوی بهزیستی ثبت شده است. این موسسه از سال ۱۳۹۱ به صورت غیررسمی فعالیت داشته است؛ اما از سال ۱۴۰۲ به طور رسمی فعالیتش را آغاز کرده و تمرکز فعالیت این موسسه خیریه بر کمک به نیازمندان فداغ است.
احمد مسلمی، یکی از اعضای این مرکز، در گفتگو با هفت‌برکه می‌گوید: «مؤسسه خیریه مهر جوانان فداغ در سال ۱۴۰۲، با شماره پروانه ۷۸ به ثبت رسمی رسید و با همکاری جوانان و خیرین شهرستان و دهستان فداغ شروع به فعالیت نمود که هدف آن کمک به اقشار کم درآمد به صورت کمک هزینه‌های درمانی، تحصیل، ازدواج،خرید لوازم خانگی، توزیع مواد غذایی، امرار معاش، توزیع وسایل بهداشتی ویژه مددجویان بهزیستی، بازسازی و ساخت مسکن است. این خدمات به صورت بلاعوض و یا قرض‌الحسنه انجام می‌شود.»
مسلمی می‌گوید تمرکز فعالیت‌های موسسه، امسال و سال های گذشته بر ساخت مسکن مددجویان بوده و اضافه میکند: «موسسه در این مدت توانسته است به همت خیّرین خدمات قابل‌توجهی در این زمینه‌ها ارائه دهد و در بحث ساخت مسکن نیز توانسته است در سال‌های اخیر دو واحد مسکونی ویژه مددجویان کمیته امداد احداث کند و به بهره‌برداری برساند. موسسه همچنین در بازسازی چندین واحد مشارکت داشته است. چند سالی است سمت و سوی موسسه به سمت ساخت مسکن مددجویان رفته چون مساله‌ی بسیار مهمی است. دو واحد مسکونی کامل از صفر تا صد ساخته‌ایم. ساخت آشپزخانه، اتاق، سرویس بهداشتی و حمام برای مددجویان؛ و یک منزل مسکونی هم الان چند مدتی است شروع به ساخت کرده‌ایم و سعی می‌کنیم به لطف خدا به زودی به بهره‌برداری برسانیم.»
این مؤسسه تمامی هزینه‌های مورد نیاز خود را از طریق جمع آوری کمک‌های نقدی خیرین تأمین میکند.
این مساله که سمن‌ها از مرکزیت یک شهرستان خارج شوند و روستاها و توابع هم سمن‌دار شوند، نشان‌دهنده‌ی علاقه‌ی مردم برای مشارکت در آباد کردن توابع است. شاید عمیق‌تر از تمام این آمار، خودِ این حرکت است؛ اینکه مردمانِ یک روستا، از مرکزِ شهر فاصله گرفته‌اند تا آبادانی را به دلِ دیارشان بیاورند. این یعنی باور به این که آبادیِ یک سرزمین، نه در آسمان‌خراش‌هایش، که در دست‌هایی است که برای هم، خانه می‌سازند و سفره می‌گسترانند.
این موسسه در روستای فداغ، خیابان شهید قاسمی واقع است.
موسسه خیریه صولت عنیبه
این سمن دومین سازمان مردم‌نهاد بود که در سال ۱۳۹۷ به عنوان سمن از سوی فرمانداری ثبت شد، اگرچه آغاز فعالیت آن به سال ۱۳۹۲ برمی‌گردد و در زمان افتتاح از آن به عنوان یکی از چهار خیریه بزرگ کشور زیر نظر کمیته امداد امام خمینی نام برده شد.
علی‌اکبر فروزش رئیس هیات مدیره و عبدالکریم جعفری مدیر عامل این انجمن هستند. جمع‌آوری کمک از خیرین و شناسایی نیازمندان واقعی و توزیع کمک بین نیازمندان در زمینه‌های جهیزیه، درمان، معیشت، فرهنگی، تحصیلی، ماه رمضان و … از جمله فعالیت‌هایی است که این انجمن دارد.
این موسسه در سال ۱۴۰۲ به ساختمان جدید خود در انتهای بلوار شهدا، پشت ساختمان دانشکده علوم قرآنی نقل مکان کرد و دارای ساختمان اداری، کارگاه‌های اشتغال، صندوق اعطای وام، دفتر و انبار ستاد جهیزیه آسان، مجتمع نانوایی، ۲ واحد سردخانه، نمازخانه خواهران و برادران، ساختمان سرایداری است.
خیریه صولت عنیبه که از دل مرکز نیکوکاری حضرت ولی‌عصر(عج) بیرون آمده است به جز کمک نیازمندان در زمینه ساخت بناهای عمومی نیز فعال است. ساختمان پزشکی قانونی گراش، سالن اجتماعات فرمانداری، مدرسه در روستای کنار زیارت و ساختمان دانشکده علوم قرآنی از جمله بناهای ساخت شده از طرف این خیریه است.
خیریه بیمارستان امیرالمومنین (ع) گراش
این خیریه، از ابتدای سال ۱۴۰۰ با ثبت در فرمانداری، شروع به کار کرد اما در ابتدا بخشی از مجموعه‌ی مرکز پیگشیری از سرطان بود. مهمترین اهداف این مجموعه خرید تجهیزات پزشکی برای بیمارستان گراش، و کمک به بیماران نیازمند در خرید دارو است.
دفتر این موسسه در ساختمان اداری بیمارستان گراش واقع شده است.
موسسه خیریه الزهرا مرحوم حاج محمد حسن‌زاده گراشی
حاج محمد حسن‌زاده فرزند حسین در گراش متولد شد و بیشتر عمر خود را همانند بسیاری از گراشی‌ها به تجارت در کشور امارات متحده عربی گذراند. او در زمان حیات خود در سال ۱۳۶۲ موسسه‌ای خیریه‌ای در مسجد الزهرا(س) تاسیس کرد که سال ۱۴۰۲ این موسسه به صورت رسمی ثبت شد.
حسن‌زاده فعالیت‌های خیریه گسترده‌ای به ویژه در زمینه کمک به محرومین و ساخت مسجد و اماکن مذهبی داشت. ساختمان جدید حسینیه برق‌روز، مسجد الزهرا(س) در شهرک شهید دستغیب گراش، مسجدی در سیمکان فارس از جمله یادگارهای اوست که در شهریور ۱۴۰۰ درگذشت.
حاج حسین حسن‌زاده گراشی فرزند حاج محمد در حال حاضر مدیر عامل این خیریه است و بیشتر در زمینه خرید تجهیزات پزشکی، ساخت حسینیه، مسجد و پل در روستاهای محروم و دیگر خدمات به نیازمندان فعال است.
صندوق قرض‌الحسنه خاتم‌الانبیاء
صندوق قرض‌الحسنه را می‌توان قدیمی‌ترین سمن فعال شهر گراش نامید. فعالیت این صندوق در دهه ۶۰ به همت کسانی مانند حاج محمدعلی زاهدی و حاج زین‌العابدین خواجه‌زاده و جمعی از معتمدین و کسبه گراش زیر نظر سازمان اقتصاد اسلامی آغاز شد.
در دهه هشتاد که زمان فعالیت گسترده‌تر صندوق‌های قرض‌الحسنه بود این صندوق همچنان به صورت قرض‌الحسنه و محلی ادامه فعالیت داد تا از موج ادغام صندوق‌ها در امان بماند. فعالیت‌رسمی‌تر این از سال ۱۳۹۴ و ثبت رسمی بود.
این صندوق در حال حاضر در روبه‌روی مسجد الغدیر فعال است و احمد حاجی‌زادگان مدیرعامل آن است.
رحمت مهیایی، علی دیباچی، غلامحسین درویشی، محمدرضا ایزدی و قاسمعلی وقارفرد در آخرین آگهی ثبت منتشر شده اعضای هیات مدیره صندوق هستند.
سمن‌های متنوع با سرمایه‌هایی که قابل مقایسه نیست
تنوع سمن‌ها در شهرستان گراش امیدبخش است، اما تمرکز و پراکندگی کمک‌های مردمی نشان می‌دهد، انتخاب مردم و خیرین برای کمک به این سمن‌ها، همچنان خیریه‌هاست. تغییر نگاه مردم و نشان دادن اهمیت بالای مشارکت مردمی در حوزه‌ی کارآفرینی، تکنولوژی، فرهنگی، ورزشی و حفظ آثار تاریخی نیازی است که باید با کار درازمدت و پیوسته‌ی فرهنگی انجام شود تا رشد فکری و فرهنگی نیز همزمان با تامین مایحتاج زندگی نیازمندان و مردم پیش برود.
