هفتبرکه: در حالی که در گراش، برکهها به منبع درآمدی برای اوقاف از طریق واگذاری زمینهای اطرافشان تبدیل شده است، در لار نهضت بهسازی برکهها همچنان فعال است و بالاتر از آن، در اوز، تلاش برای احیای برکهها و استفاده از آب آنها ادامه دارد. در آخرین نمونه، در شهر اوز، ادارات میراث فرهنگی، اوقاف، آبفا و موسسه خیریه سلمان فارسی در جلسهای مشترک تصمیم گرفتهاند آب برکه ملامحمد اوز را با نصب دستگاه تصفیه، برای مصارف غیر شرب در تابستان قابل استفاده کنند.
یک گام رو به جلو در اوز
به گزارش «پایگاه خبری موزه اوز»، استفاده بهینه از برکه ملامحمد اوز جهت مصارف غیر شرب، گامی اساسی در جهت احیای کارکرد اجتماعی آبانبارهای شهر اوز است. این پایگاه به نقل از شورای اسلامی شهر اوز نوشته است: «در آستانه فصل گرما و به منظور افزایش تابآوری شهر در مواجهه با چالشهای کمآبی، جلسهای با حضور بامدادی، کارشناس میراث فرهنگی استان فارس؛ محمد ابراهیم کیان، رئیس اداره میراث فرهنگی شهرستان اوز؛ ناسک، رئیس اوقاف شهرستان؛ عطوفت، ریاست آبفا؛ و نمایندگان موسسه خیریه سلمان فارسی به عنوان مجری طرح برگزار شد. محور اصلی این نشست، احیای نقش آبانبارها در تأمین آب مصرفی غیر شرب برای شهروندان، از طریق نصب دستگاههای تصفیه بود.»
در این جلسه که روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ برگزار شد، سازمان اوقاف بر جنبههای اقتصادی و درآمدزایی آبانبارها تاکید داشت و خواستار مدلی پایدار برای مدیریت آنها بود، اما یادآوری این نکته که این بناها «وقف عام» و یادگار خیرین شهر برای منفعت عمومی هستند، نقطه عطفی در مذاکرات بود تا اولویت «خدمترسانی عمومی» بهعنوان اصلیترین کارکرد این بناها مورد توافق قرار گیرد.
این پیشنهاد با استقبال و اعلام آمادگی کامل اداره کل میراث فرهنگی همراه بود. از سوی دیگر، شرکت آبفا نیز با تأکید بر رعایت الزامات فنی، بهداشت عمومی و استانداردهای ایمنی، آمادگی خود را اعلام کرد.
آبانبار ملامحمد اوز مربوط به دوره افشار است و در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۰۳۸ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است (+).
عقبگرد مدام در گراش
به گزارش هفتبرکه، چهار سال پیش این سوال که «نهضت برکهها از اوز و لار به گراش میرسد؟» در یکی از نشستهای «گاف» در موسسه هفتبرکه با حضور چهار تن از فعالان هیات امنای آبانبارهای اوز و یک نفر از نمایندگان انجمن برکههای لار مطرح شد (گزارش را اینجا مرور کنید). در بخشی از این گزارش آمده است: «در دو شهر همسایهی گراش، یعنی اوز و لار، حرکتهای خوبی در جهت بها دادن و حفظ برکهها به دلایل مختلف انجام شده است. در اوز، مجتمعهای برکهها یکی پس از دیگری شکل میگیرد و گستردهتر میشود (از جمله مجتمع برکههای روبهروی دانشگاه پیام نور اوز)؛ و در لار نیز برکههای موجود در بافت قدیم یکی پس از دیگری مرمت و زیباسازی میشود تا به بخشی از مبلمان شهری بدل شود. اما در گراش هنوز در اول راهیم.»
اما در واقع باید گفت از آن تاریخ تاکنون، در این راه عقبگرد هم کردهایم، تا جایی که فرماندار گراش هم از تشکیل نشدن هیات امنای برکهها گلایهمند شده است. علاوه بر وضعیت غمناک برکههای گراش، از جمله برکه حاج اسدالله (+) واگذاری زمین اطراف برکهها از سوی اداره اوقاف تاکنون بارها مورد اعتراض قرار گرفته است، اما همچنان ادامه دارد (+).
